Altana ogrodowa jako obiekt budowlany, którego nie wlicza się do grona obiektów małej architektury. Prawo budowlane dość skrupulatnie określa pojęcie altany ogrodowej, która postrzegana jest jako mały obiekt, charakteryzowany jako trzy kategorie, wyszczególnione pod kątem spełnianych funkcji. Pierwsza z nich to obiekt kultu religijnego (figury, kapliczki). Druga to obiekty architektury ogrodowej (posągi, wodotryski). Trzeci rodzaj to obiekty użytkowe służące rekreacji codziennej, które są na wyposażeniu placów zabaw (drabinki, huśtawki, piaskowce). Powyższa specyfikacja nie przewiduje wytłumaczenia dla altany ogrodowej. Altana ogrodowa jest scharakteryzowana w art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Porównana jest ona do obiektów budowlanych, wyróżniających się podobną formą jak ogród zimowy czy wiata. Pozwolenie na budowę nie dotyczy altan o powierzchni do 25 m2. Jednak należy pamiętać, iż obiekt taki musi być zgłoszony do starostwa powiatowego, lub do urzędu miasta, który pracuje na prawach powiatu. Analogicznie altany, które przekraczają powierzchnię 25 m2 muszą mieć pozwolenie na budowę. Warto nadmienić, iż istnieje określenie altan ogrodowych, których nawet nie trzeba zgłaszać w urzędzie. Jest to zabudowa na rodzinnych ogrodach działkowych, których powierzchnia w mieście wynosi 25 m2, a poza nim do 35 m2, oraz o wysokości do 5m w przypadku dachów stromych, a 4 m w przypadku dachów płaskich. Podobnie jak się to ma w przypadku domków letniskowych, inwestor przed przystąpieniem do prac budowlanych musi dokonać zgłoszenia w urzędzie, następnie prace może rozpocząć po upływie 30 dni, lecz przed upływem dwóch lat. Jeżeli mamy zamiar dopuścić się samowoli budowlanej warto zaznajomić się z treścią art. 49b Prawa budowlanego, który przewiduje wszelkie kary oraz sankcje w przypadku zaistnienia takiego wykroczenia. Istnieje możliwość legalizacji samowoli budowlanej jednak, aby do tego doszło musi ona być przeprowadzona zgodnie z przepisami dotyczącymi zagospodarowania przestrzennego danego terenu. Nie może ona naruszać żadnego z przepisów budowlanych, w tym również techniczno budowlanych, które w przypadku naruszenia mogłyby narazić na niebezpieczeństwo użytkowników altany. Jeżeli inwestor pragnie zalegalizować samowolę, musi dokonać zgłoszenia w urzędzie nadzoru budowlanego, który decyzję wyda w terminie do 30 dni. Zgłoszenie musi zawierać dokumenty zawarte, w art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego, projekt zagospodarowania działki, jak również zaświadczenie wójta, które stwierdza, iż altana jest zgodna z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego.

Jeżeli inwestorowi uda się uzyskać pozwolenie na budowę, niezwłocznie rozpoczyna się proces budowlany. Budowa to zdecydowanie inwestycja złożona. Budowanie domy w naszych realiach ma zwykle charakter wieloetapowy, wykonywany za pośrednictwem wielu pracowników. Prawo budowlane określa jasno, jacy uczestnicy muszą być zawarci w procesie budowlanym, a zalicza się do nich głównie: inwestora, (czyli osobę, na której zlecenie realizuje się budowanie domu), inspektora nadzoru inwestorskiego (w przypadku, kiedy obsadzono to stanowisko, jest to osoba, która z polecenia inwestora sprawuje kontrolę nad przebiegiem wszelkich prac budowlanych na danym obiekcie), projektanta, (czyli osobę, która odpowiedzialna jest za przygotowanie projektu domu, a następnie adaptacje projektów do wykonywanych prac) oraz kierownik budowy, lub kierownik robót budowlanych (jest to osoba, która ma za zadanie reprezentować interesy wykonawcy). Po otrzymaniu pozwolenia na budowę, musimy przystąpić do prac w ciągu trzech lat ponieważ po upływie tego okresu pozwolenie straci ważność. Warunkiem jest również ciągłość prac budowlanych, ponieważ w przypadku kiedy prace zostaną zawieszone na dłużej niż trzy lata pozwolenie również wygaśnie. Wznowienie prac budowlanych może rozpocząć się dopiero wtedy, kiedy uda nam się pozyskać nowe pozwolenie na budowę. Inwestor ma kilka obowiązków, które musi wypełnić podczas procesu budowlanego. Są to przede wszystkim odpowiedni nadzór oraz wykonawstwo robót budowlanych. Kierowanie budową należy również do obowiązków inwestora. Musi on zapewnić człowieka na to stanowisko, który doskonale zna się na tej funkcji, jak również posiada uprawnienia budowlane. W przypadku zmiany jednego ze stanowisk pracowników na budowie (inspektora nadzoru inwestorskiego, projektanta sprawującego nadzór autorski, kierownika budowy) inwestor jest zobowiązany do złożenia zawiadomienia o zmianie organom państwowego nadzoru budowlanego, od których uzyskał pozwolenie na budowę. Zawiadomienie to musi zawierać w sobie informacje na temat, kiedy została dokonana zmiana, musi do niego również zostać dołączone oświadczenie nowych pracowników, którzy oficjalnie zgadzają się przejąć podany zakres obowiązków. Ostatecznym krokiem przed przystąpieniem do budowy jest złożenie na siedem dni przed rozpoczęciem prac budowlanych oświadczenia do odpowiedniego organu o rozpoczęciu prac. Proces budowy jest skomplikowany i długotrwały, a więc dopełnianie wszelkich formalności jest nieprzyjemną koniecznością, jednak bez tego faktu nie będziemy mogli kontynuować budowy naszego domu.